docs/
Outline
---
title: SQLite در برابر Postgres: همهی عددا و کد
slug: sqlite-vs-postgres
lang: fa
published: 2026-11-12
words: 1050
lines: 94
size: 9.0 KB
read: 6 min read
reel: از Postgres استفاده نکن، داری اشتباه میکنی
---
یه میلیون سفارش رو یکسان ریختم تو SQLite و PostgreSQL و هر دوتا رو روی یه سیستم، با همون کوئریها و همون دیسک تست کردم. SQLite تو خوندن چهارده و نیم برابر جلو بود. ولی همین که چندتا برنامه همزمان نوشتن، PostgreSQL برد. اینجا همهی عددا هست، دلیل هرکدوم، و چیزایی که تو ریل فقط اسمشون اومد.
کد، نتیجههای خام و روش تست عمومیه و میتونی رو سیستم خودت اجراش کنی. چارت همهی تستها هم تو README همونجاست: github.com/SinaFtpAi/sqlite-vs-postgres
شرایط تست
- یه سیستم: Intel Core i7-12700K، دوازده CPU منطقی توی WSL2، نوزده و یک دهم گیگ RAM و دیسک ext4.
- PostgreSQL 18.6 و SQLite 3.54.1، هر دوتا از سورس رسمیشون build شدن.
- یه میلیون سفارش واسه صد هزار کاربر، ساختهشده از یه seed ثابت، که هر دو دیتابیس دقیقا همون ردیفا رو بگیرن.
- هر تست پنج بار اجرا شد و عددای پایین میانهی اون پنج تاست.
- منصفانه: هر دوتا روی یه دیسک (RAM disk رد میشه چون هزینهی fsync رو پنهان میکنه)، cache یکسان ۶۴ مگابایت، هر worker یه process جدا با یه connection، و هر نوشتن یه transaction جدا.
خوندن با یه برنامه: SQLite چهارده و نیم برابر سریعتره
واسه خوندن یه سفارش با id، SQLite ۱۶۸٬۶۱۷ بار در ثانیه خوند و PostgreSQL ۱۱٬۶۱۹ بار.
دلیلش اینه که دیتابیس کجا اجرا میشه. SQLite یه کتابخونهست: دیتابیست فقط یه فایله و کوئری توی خود برنامهت اجرا میشه. ولی PostgreSQL یه سرور جداست و هر کوئری باید از برنامهت بره پیشش و جوابش برگرده.
مشکل از شبکه نیست. PostgreSQL از طریق Unix socket، بدون هیچ TCPای، ۱۱٬۷۳۲ بار در ثانیه خوند، یعنی همون قبلی. هزینه همون رفت و برگشت به یه process دیگهست.
چندتا برنامه همزمان مینویسن: SQLite صفشون میکنه
تو SQLite هر لحظه فقط یه برنامه میتونه بنویسه و بقیه باید منتظر lock بمونن. با شونزده تا برنامه که همزمان مینوشتن:
| حالت | insert در ثانیه | کندترین insert | خطا |
|---|---|---|---|
| SQLite، تا ۵ ثانیه منتظر lock میمونه | ۴۰٬۷۵۶ | ۴٫۷ ثانیه | ۴ تا بعد از ۵ ثانیه خطا خوردن |
| SQLite، منتظر نمیمونه | ۹۴٫۶ درصد خطای database is locked | ||
| PostgreSQL | ۷٬۶۶۲ | ۱۸ میلیثانیه | صفر |
یعنی تو SQLite هر برنامه یا باید تا پنج ثانیه تو صف بمونه، یا تقریبا همهی insertها خطا میخورن. ولی PostgreSQL هر شونزده تا رو با هم راه داد، بدون حتی یه دونه خطا.
حالت سریع SQLite و هزینهش
اون ۴۰٬۷۵۶ تای SQLite از حالت سریعش میاد: WAL با synchronous = NORMAL. تو این حالت اگه برق بره، ممکنه آخرین commitها برگردن. فایل خراب نمیشه، ولی آخرین چیزایی که ذخیره کردی ممکنه بپره.
PostgreSQL با تنظیمات پیشفرضش (fsync = on و synchronous_commit = on) هیچ نوشتنی که commit شده رو از دست نمیده. واسه اینکه مقایسه منصفانه باشه، SQLite رو هم گذاشتم رو همون حالت امن:
PRAGMA journal_mode = WAL;
PRAGMA synchronous = FULL;
PRAGMA busy_timeout = 5000;
با امنیت یکسان و همون شونزده تا برنامه، PostgreSQL ۷٬۶۶۲ insert در ثانیه نوشت و SQLite ۱٬۰۸۱ تا: حدود هفت برابر. این تستها به fsync وابستهان و رو این دیسک خیلی بالا پایین دارن (PostgreSQL بین ۲٬۷۲۰ تا ۱۰٬۶۰۰ در پنج اجرا، SQLite بین ۲۰۲ تا ۱٬۳۰۸)، ولی PostgreSQL تو هر پنج اجرا بیشتر نوشت، بین ۴٫۷ تا ۳۴ برابر.
با یه برنامه و همین امنیت، تقریبا مساوین: SQLite ۱٬۱۴۰ در ثانیه و PostgreSQL ۱٬۱۹۱. فاصله فقط وقتی باز میشه که چندتا برنامه با هم مینویسن.
بقیهی عددا
| تست | SQLite | PostgreSQL |
|---|---|---|
| جدیدترین سفارشهای یه کاربر (یه برنامه) | ۳۶٬۰۴۵ در ثانیه | ۸٬۲۱۶ در ثانیه |
| خوندن با شونزده برنامه | ۸۵۸٬۰۶۹ در ثانیه | ۱۶۷٬۰۸۸ در ثانیه |
| ترکیبی، شونزده برنامه، ۹۰ درصد خوندن | ۱۶۸٬۵۴۳ عملیات در ثانیه | ۵۲٬۵۶۴ عملیات در ثانیه |
| p99 نوشتن تو تست ترکیبی | ۱۸٫۳ میلیثانیه | ۵٫۷ میلیثانیه |
| هر insert یه commit، حالت سریع | ۳۴٬۴۲۵ در ثانیه | |
| شمردن سفارشها بر اساس status | ۱۵۱ میلیثانیه | ۱۳۰ میلیثانیه |
| کاربرای پرخرج | ۱٬۱۳۰ میلیثانیه | ۱٬۷۷۹ میلیثانیه |
| ریختن یه میلیون ردیف | ۱٫۹ ثانیه | ۱۰٫۹ ثانیه |
چیزایی که PostgreSQL واسه یه پروژهی بزرگ آماده داره
تو ریل فقط اسمشون اومد. هیچکدوم اینجا تست نشده؛ این پایین میگم هرکدوم چیه و چرا وقتی اپت بزرگ میشه مهمه.
- HA (دسترسپذیری بالا). PostgreSQL هر تغییری رو همزمان میفرسته به یه سرور دوم (streaming replication). اگه سرور اصلی بخوابه، replica جاش رو میگیره و اپت بالا میمونه. ابزارهایی مثل Patroni این failover رو خودکار میکنن. ولی تو SQLite دیتابیست یه فایله روی یه سیستم.
- pgvector. یه extension که embeddingها رو ذخیره میکنه و بر اساس شباهت جستجوشون میکنه، توی همون دیتابیسی که بقیهی دیتات هست. همون چیزیه که بیشتر RAGها و جستجوهای AI لازم دارن.
- PostGIS. نوع داده و کوئری جغرافیایی: فاصله، اینکه چی تو یه محدودهست، نزدیکترین نقطهها، با index مخصوص مکان.
- roleها و دسترسیها. کاربر، role، دسترسی جدا واسه هر جدول و row level security، که هر سرویس فقط به همون چیزی که لازم داره دسترسی داشته باشه. SQLite اصلا کاربر نداره: هرکی بتونه فایل رو باز کنه، میتونه بخونهش.
منصف باشیم: SQLite هم افزونه داره، sqlite-vec واسه vector و SpatiaLite واسه جغرافیا. فرقش اینه که چقدرش آمادهست، نگهداری میشه و تو production بزرگ استفاده شده.
خلاصه کدوم؟
- یه اپ، چندتا کاربر، بیشتر خوندن: SQLite. سریعتره، فقط یه فایله و سروری نداره که بخوای اجرا کنی، بکاپ بگیری یا امنش کنی. حالت WAL رو روشن کن و
synchronousرو با دونستن هزینهش انتخاب کن. - کلی برنامه یا worker که همزمان مینویسن: PostgreSQL. SQLite یا صفشون میکنه یا خطا میده.
- HA، vector، نقشه یا دسترسی واقعی لازم داری: PostgreSQL.
محدودیتهای این تست
- یه سیستم و یه دیسک. تو WSL2 دیسک از یه لایهی مجازی رد میشه، پس هزینهی fsync رو یه سرور Linux واقعی یا Mac ممکنه فرق کنه.
- latencyها closed loop اندازه گرفته شدن، پس دنبالهی کندها کمتر از واقعیت نشون داده میشه.
- شونزده worker رو دوازده CPU منطقی یعنی سیستم بیشتر از ظرفیتش بار گرفته.
روش کامل، با همهی تنظیمات و دلیل هرکدوم، تو docs/METHOD.md هست. واسه اجرا روی سیستم خودت:
git clone https://github.com/SinaFtpAi/sqlite-vs-postgres.git
cd sqlite-vs-postgres
uv sync
uv run dbbench install
uv run dbbench all
| یه میلیون سفارش رو یکسان ریختم تو SQLite و PostgreSQL و هر دوتا رو روی یه سیستم، با همون کوئریها و همون دیسک تست کردم. SQLite تو خوندن چهارده و نیم برابر جلو بود. ولی همین که چندتا برنامه همزمان نوشتن، PostgreSQL برد. اینجا همهی عددا هست، دلیل هرکدوم، و چیزایی که تو ریل فقط اسمشون اومد. |
| کد، نتیجههای خام و روش تست عمومیه و میتونی رو سیستم خودت اجراش کنی. چارت همهی تستها هم تو README همونجاست: [github.com/SinaFtpAi/sqlite-vs-postgres](https://github.com/SinaFtpAi/sqlite-vs-postgres) |
| ## شرایط تست |
| - یه سیستم: Intel Core i7-12700K، دوازده CPU منطقی توی WSL2، نوزده و یک دهم گیگ RAM و دیسک ext4. |
| - PostgreSQL 18.6 و SQLite 3.54.1، هر دوتا از سورس رسمیشون build شدن. |
| - یه میلیون سفارش واسه صد هزار کاربر، ساختهشده از یه seed ثابت، که هر دو دیتابیس دقیقا همون ردیفا رو بگیرن. |
| - هر تست پنج بار اجرا شد و عددای پایین میانهی اون پنج تاست. |
| - منصفانه: هر دوتا روی یه دیسک (RAM disk رد میشه چون هزینهی fsync رو پنهان میکنه)، cache یکسان ۶۴ مگابایت، هر worker یه process جدا با یه connection، و هر نوشتن یه transaction جدا. |
| ## خوندن با یه برنامه: SQLite چهارده و نیم برابر سریعتره |
| واسه خوندن یه سفارش با id، SQLite **۱۶۸٬۶۱۷ بار در ثانیه** خوند و PostgreSQL **۱۱٬۶۱۹ بار**. |
| دلیلش اینه که دیتابیس کجا اجرا میشه. SQLite یه کتابخونهست: دیتابیست فقط یه فایله و کوئری توی خود برنامهت اجرا میشه. ولی PostgreSQL یه سرور جداست و هر کوئری باید از برنامهت بره پیشش و جوابش برگرده. |
| مشکل از شبکه نیست. PostgreSQL از طریق Unix socket، بدون هیچ TCPای، ۱۱٬۷۳۲ بار در ثانیه خوند، یعنی همون قبلی. هزینه همون رفت و برگشت به یه process دیگهست. |
| ## چندتا برنامه همزمان مینویسن: SQLite صفشون میکنه |
| تو SQLite هر لحظه فقط یه برنامه میتونه بنویسه و بقیه باید منتظر lock بمونن. با شونزده تا برنامه که همزمان مینوشتن: |
| | حالت | insert در ثانیه | کندترین insert | خطا | |
| |---|---|---|---| |
| | SQLite، تا ۵ ثانیه منتظر lock میمونه | ۴۰٬۷۵۶ | ۴٫۷ ثانیه | ۴ تا بعد از ۵ ثانیه خطا خوردن | |
| | SQLite، منتظر نمیمونه | | | ۹۴٫۶ درصد خطای `database is locked` | |
| | PostgreSQL | ۷٬۶۶۲ | ۱۸ میلیثانیه | صفر | |
| یعنی تو SQLite هر برنامه یا باید تا پنج ثانیه تو صف بمونه، یا تقریبا همهی insertها خطا میخورن. ولی PostgreSQL هر شونزده تا رو با هم راه داد، بدون حتی یه دونه خطا. |
| ## حالت سریع SQLite و هزینهش |
| اون ۴۰٬۷۵۶ تای SQLite از حالت سریعش میاد: WAL با `synchronous = NORMAL`. تو این حالت اگه برق بره، ممکنه آخرین commitها برگردن. فایل خراب نمیشه، ولی آخرین چیزایی که ذخیره کردی ممکنه بپره. |
| PostgreSQL با تنظیمات پیشفرضش (`fsync = on` و `synchronous_commit = on`) هیچ نوشتنی که commit شده رو از دست نمیده. واسه اینکه مقایسه منصفانه باشه، SQLite رو هم گذاشتم رو همون حالت امن: |
| ```sql |
| PRAGMA journal_mode = WAL; |
| PRAGMA synchronous = FULL; |
| PRAGMA busy_timeout = 5000; |
| ``` |
| با امنیت یکسان و همون شونزده تا برنامه، **PostgreSQL ۷٬۶۶۲ insert در ثانیه نوشت و SQLite ۱٬۰۸۱ تا: حدود هفت برابر.** این تستها به fsync وابستهان و رو این دیسک خیلی بالا پایین دارن (PostgreSQL بین ۲٬۷۲۰ تا ۱۰٬۶۰۰ در پنج اجرا، SQLite بین ۲۰۲ تا ۱٬۳۰۸)، ولی PostgreSQL تو هر پنج اجرا بیشتر نوشت، بین ۴٫۷ تا ۳۴ برابر. |
| با یه برنامه و همین امنیت، تقریبا مساوین: SQLite ۱٬۱۴۰ در ثانیه و PostgreSQL ۱٬۱۹۱. فاصله فقط وقتی باز میشه که چندتا برنامه با هم مینویسن. |
| ## بقیهی عددا |
| | تست | SQLite | PostgreSQL | |
| |---|---|---| |
| | جدیدترین سفارشهای یه کاربر (یه برنامه) | ۳۶٬۰۴۵ در ثانیه | ۸٬۲۱۶ در ثانیه | |
| | خوندن با شونزده برنامه | ۸۵۸٬۰۶۹ در ثانیه | ۱۶۷٬۰۸۸ در ثانیه | |
| | ترکیبی، شونزده برنامه، ۹۰ درصد خوندن | ۱۶۸٬۵۴۳ عملیات در ثانیه | ۵۲٬۵۶۴ عملیات در ثانیه | |
| | p99 نوشتن تو تست ترکیبی | ۱۸٫۳ میلیثانیه | ۵٫۷ میلیثانیه | |
| | هر insert یه commit، حالت سریع | ۳۴٬۴۲۵ در ثانیه | | |
| | شمردن سفارشها بر اساس status | ۱۵۱ میلیثانیه | ۱۳۰ میلیثانیه | |
| | کاربرای پرخرج | ۱٬۱۳۰ میلیثانیه | ۱٬۷۷۹ میلیثانیه | |
| | ریختن یه میلیون ردیف | ۱٫۹ ثانیه | ۱۰٫۹ ثانیه | |
| ## چیزایی که PostgreSQL واسه یه پروژهی بزرگ آماده داره |
| تو ریل فقط اسمشون اومد. هیچکدوم اینجا تست نشده؛ این پایین میگم هرکدوم چیه و چرا وقتی اپت بزرگ میشه مهمه. |
| - **HA (دسترسپذیری بالا).** PostgreSQL هر تغییری رو همزمان میفرسته به یه سرور دوم (streaming replication). اگه سرور اصلی بخوابه، replica جاش رو میگیره و اپت بالا میمونه. ابزارهایی مثل Patroni این failover رو خودکار میکنن. ولی تو SQLite دیتابیست یه فایله روی یه سیستم. |
| - **pgvector.** یه extension که embeddingها رو ذخیره میکنه و بر اساس شباهت جستجوشون میکنه، توی همون دیتابیسی که بقیهی دیتات هست. همون چیزیه که بیشتر RAGها و جستجوهای AI لازم دارن. |
| - **PostGIS.** نوع داده و کوئری جغرافیایی: فاصله، اینکه چی تو یه محدودهست، نزدیکترین نقطهها، با index مخصوص مکان. |
| - **roleها و دسترسیها.** کاربر، role، دسترسی جدا واسه هر جدول و row level security، که هر سرویس فقط به همون چیزی که لازم داره دسترسی داشته باشه. SQLite اصلا کاربر نداره: هرکی بتونه فایل رو باز کنه، میتونه بخونهش. |
| منصف باشیم: SQLite هم افزونه داره، sqlite-vec واسه vector و SpatiaLite واسه جغرافیا. فرقش اینه که چقدرش آمادهست، نگهداری میشه و تو production بزرگ استفاده شده. |
| ## خلاصه کدوم؟ |
| - **یه اپ، چندتا کاربر، بیشتر خوندن:** SQLite. سریعتره، فقط یه فایله و سروری نداره که بخوای اجرا کنی، بکاپ بگیری یا امنش کنی. حالت WAL رو روشن کن و `synchronous` رو با دونستن هزینهش انتخاب کن. |
| - **کلی برنامه یا worker که همزمان مینویسن:** PostgreSQL. SQLite یا صفشون میکنه یا خطا میده. |
| - **HA، vector، نقشه یا دسترسی واقعی لازم داری:** PostgreSQL. |
| ## محدودیتهای این تست |
| - یه سیستم و یه دیسک. تو WSL2 دیسک از یه لایهی مجازی رد میشه، پس هزینهی fsync رو یه سرور Linux واقعی یا Mac ممکنه فرق کنه. |
| - latencyها closed loop اندازه گرفته شدن، پس دنبالهی کندها کمتر از واقعیت نشون داده میشه. |
| - شونزده worker رو دوازده CPU منطقی یعنی سیستم بیشتر از ظرفیتش بار گرفته. |
| روش کامل، با همهی تنظیمات و دلیل هرکدوم، تو [docs/METHOD.md](https://github.com/SinaFtpAi/sqlite-vs-postgres/blob/main/docs/METHOD.md) هست. واسه اجرا روی سیستم خودت: |
| ```bash |
| git clone https://github.com/SinaFtpAi/sqlite-vs-postgres.git |
| cd sqlite-vs-postgres |
| uv sync |
| uv run dbbench install |
| uv run dbbench all |
| ``` |





